Buri wese afite uburenganzira bwo kubona ibiryo bizima, bifite intungamubiri kandi bihagije. Ibiryo bizima ni ingenzi mu guteza imbere ubuzima bwiza no kurandura inzara. Ariko kuri ubu, hafi 1/10 cy'abatuye isi baracyafite ikibazo cyo kurya ibiryo byanduye, kandi abantu 420.000 barapfa kubera iyo mpamvu. Mu minsi mike ishize, OMS yatanze igitekerezo cy'uko ibihugu bikwiye gukomeza kwita ku bibazo by'umutekano w'ibiribwa ku isi no ku bijyanye n'umutekano w'ibiribwa, cyane cyane kuva ku musaruro w'ibiribwa, gutunganya, kugurisha kugeza guteka, buri wese agomba kuba afite inshingano ku mutekano w'ibiribwa.
Muri iki gihe aho uruhererekane rw'ibiribwa rugenda rurushaho kuba ingorabahizi, ikibazo icyo ari cyo cyose cy'umutekano w'ibiribwa gishobora kugira ingaruka mbi ku buzima rusange, ubucuruzi n'ubukungu. Ariko, abantu bakunze kumenya ibibazo by'umutekano w'ibiribwa gusa iyo habayeho uburozi bw'ibiribwa. Ibiryo bidasukuye (birimo bagiteri, virusi, udukoko cyangwa imiti) bishobora gutera indwara zirenga 200, kuva ku mpiswi kugeza kuri kanseri.
Umuryango Mpuzamahanga wita ku Buzima usaba za guverinoma ko ari ingenzi mu kugenzura ko buri wese ashobora kurya ibiryo bizima kandi bifite intungamubiri. Abashyiraho politiki bashobora guteza imbere ishyirwaho ry’uburyo burambye bw’ubuhinzi n’ibiribwa, no guteza imbere ubufatanye hagati y’inzego zitandukanye hagati y’ubuzima rusange, ubuzima bw’amatungo, n’ubuhinzi. Urwego rushinzwe umutekano w’ibiribwa rushobora gucunga ingaruka z’umutekano w’ibiribwa ku ruhererekane rw’ibiribwa rwose harimo no mu gihe cy’ibiza.
Abahinzi n'abahinzi b'ibiribwa bagomba gukoresha uburyo bwiza, kandi uburyo bwo guhinga ntibugomba gusa gutuma ibiribwa biboneka ku isi hose, ahubwo bunagabanya ingaruka ku bidukikije. Mu gihe cyo guhindura uburyo bwo gukora ibiribwa kugira ngo buhuze n'imihindagurikire y'ibidukikije, abahinzi bagomba kumenya uburyo bwiza bwo guhangana n'ingaruka zishobora kubaho kugira ngo barebe ko umusaruro w'ubuhinzi utekanye.
Abakora ibyo biribwa bagomba kugenzura umutekano w'ibiribwa. Kuva mu gutunganya no kugurisha, ibiribwa byose bigomba kubahiriza gahunda yo guhamya umutekano w'ibiribwa. Ingamba nziza zo gutunganya, kubika no kubika zifasha mu kubungabunga agaciro k'intungamubiri z'ibiribwa, kwemeza umutekano w'ibiribwa, no kugabanya igihombo nyuma y'isarura.
Abaguzi bafite uburenganzira bwo guhitamo ibiryo bizima. Abaguzi bagomba kubona amakuru ku mirire y'ibiribwa n'ingaruka z'indwara ku gihe. Ibiryo bidafite isuku n'amahitamo y'imirire mibi bizamura umutwaro w'indwara ku isi.
Urebye ku isi, kubungabunga umutekano w'ibiribwa ntibisaba gusa ubufatanye hagati y'amashami mu bihugu, ahubwo bisaba n'ubufatanye bufatika hagati y'ibihugu. Mu gihe habayeho ibibazo bifatika nk'imihindagurikire y'ikirere ku isi n'ubusumbane mu micungire y'ibiribwa ku isi, buri wese agomba kwita ku bibazo by'umutekano w'ibiribwa n'umutekano w'ibiribwa.
Igihe cyo kohereza: Werurwe-06-2021